Het probleem
Smartphones hebben de kindertijd veranderd
Smartphones zijn niet ontworpen met kinderen in gedachten, maar ze hebben de kindertijd in korte tijd wel enorm veranderd. Gemiddeld krijgen kinderen in Nederland rond hun 9e een eigen smartphone. Ongeveer de helft heeft er in groep 6 al één. Op 12-jarige leeftijd heeft vrijwel ieder kind een eigen smartphone.
In plaats van rustig op te groeien, worden kinderen een digitale wereld ingetrokken die gebouwd is om hun aandacht vast te houden. De impact op hun ontwikkeling, gezondheid en relaties is ingrijpend - en we kunnen het ons niet langer veroorloven om weg te kijken.
Onderzoek & bewijs
Hier zijn een aantal van de grootste problemen:
Wat je misloopt
Vergeleken met elke andere generatie in de geschiedenis zijn kinderen die opgroeien in het smartphone-tijdperk minder buiten, ze besteden minder tijd aan spelen, minder tijd aan lezen, minder tijd aan bewegen en meer tijd aan scrollen, in hun eentje.
Schadelijke content
Door smartphones is expliciete, gewelddadige en extreme content altijd maar een paar klikken van je verwijderd zijn, vaak voorgeschoteld door algoritmes als kinderen er zelf niet naar op zoek zijn. Wanneer kinderen deze dingen hebben gezien, kunnen ze dat niet meer ongedaan maken.
Mentale gezondheid
Kinderen met een smartphone hebben vaker te maken met depressie en andere mentale gezondheidsproblemen. Grootschalig onderzoek laat bovendien zien dat kinderen die op jonge leeftijd een smartphone krijgen daarna vaker psychische klachten ontwikkelen.
Verslaving
Het businessmodel van de tech-giganten is simpel: hoe langer kinderen op hun platforms blijven, hoe meer geld ze verdienen. Dat is waarom apps vol met verslavende functies zitten - en waarom kinderen het zo moeilijk vinden om ze weg te leggen.
Aandachtsproblemen
De gemiddelde tiener krijgt meer dan 200 notificaties per dag, waardoor hun aandacht wordt versnipperd en het moeilijker wordt om zich te concentreren op schoolwerk, hobbies of vriendschappen in de echte wereld. Constante afleiding is de nieuwe norm.
Spanning in het gezin
Het verslavende ontwerp van smartphones zorgt ervoor dat ze ongemerkt een centrale rol in het gezinsleven kunnen innemen, met ruzies en conflicten over schermtijd tot gevolg, en waardoor het lastiger wordt om ongestoord tijd met elkaar door te brengen.
Cyberpesten
Ruzies en conflicten eindigden vroeger bij het schoolplein. Nu volgen ze kinderen mee naar huis en gaan door via hun schermen, dag en nacht - zonder een veilige plek om even uit te schakelen, dingen te verwerken of bij te komen.
Slaap
Smartphonegebruik gaat ten koste van slaap. Kinderen gaan later naar bed, blijven langer actief en worden voortdurend verleid om nog even te kijken of te reageren. De sociale druk om berichten te beantwoorden en de eindeloze stroom aan content maken het bovendien moeilijker om tot rust te komen en de telefoon weg te leggen.
Grooming
Platforms zoals TikTok, Snapchat en Roblox zijn niet alleen speelplaatsen voor kinderen, maar ook plekken voor kwaadwillende volwassenen. Ze worden vaak gebruikt door criminelen en daders van seksueel misbruik om kinderen met hun eerste smartphone te benaderen.
Waarom het tijd is voor een ondergrens
In Den Haag is steeds meer aandacht voor hoe we kinderen kunnen beschermen in een digitale wereld. Op 28 mei 2025 presenteerden wij als ouderbeweging onze position paper tijdens het Rondetafelgesprek 'Jongeren en Sociale Media' van de vaste Kamercommissie Digitale Zaken.
In deze position paper zetten we de belangrijkste cijfers over smartphone- en socialemediagebruik onder kinderen en jongeren op een rij. Want achter die cijfers schuilen belangrijke vragen: wat gaat verloren wanneer kinderen zo veel tijd doorbrengen op een smartphone? Wat normaliseren we, wanneer kinderen moeten liegen over hun leeftijd om toegang te krijgen tot een platform?
We stellen ook een andere belangrijke vraag: bij wie ligt de verantwoordelijkheid? Moeten ouders bewijzen dat sociale media en smartphones schadelijk zijn voor kinderen? Of moeten techbedrijven aantonen dat hun producten veilig zijn?
Onderzoek laat verbanden zien met mentale en fysieke gezondheid, waaronder slaapproblemen, overgewicht en bijziendheid.
Ook wordt steeds duidelijker dat de digitale wereld waar kinderen via smartphones toegang toe krijgen, niet is ontworpen met hun veiligheid en ontwikkeling als uitgangspunt.
Onze position paper bevat een uitgebreide onderbouwing van de problematiek, inclusief wetenschappelijke bronnen en literatuurverwijzingen.