Hoe zit het met de EU Kids Act en regels voor big tech?

Update 17 juli 2026:

Adviesrapport bevat tegenstrijdigheden

Het Special Panel on Child Safety Online bracht deze week een adviesrapport aan Europese Commissie over sociale media en andere apps. Die komt na de zomer met maatregelen.

Wellicht heb je een kop van deze strekking gezien: ‘Er komt een verbod!’. Of: ‘Er komt juist geen verbod!’. Of: ‘Sociale media minimumleeftijd van 13!’. Of – want ook dat staat in het rapport: ‘Kinderen mogen onder begeleiding vanaf 3 jaar op social media!’. Of toch: ‘Sociale media moet eerst veilig zijn, voordat kinderen er op mogen!’

Hoe kunnen er zo veel interpretaties zijn?

Het rapport is omvangrijk (156 pagina’s!) en bevat aanbevelingen over de voorwaarden waaraan platforms moeten gaan voldoen om toegang te mogen hebben tot kinderen van verschillende leeftijden. Het is complexe materie en we kregen veel vragen uit onze community, dus hier is onze voorzichtige eerste duiding.

Wat ging eraan vooraf?

Even wat context. Dit voorjaar bracht Europese Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen een groep experts bijeen in het Special panel on Child Safety Online. Ouders waren in eerste instantie slechts beperkt vertegenwoordigd, dus reisden we samen met collega-ouderbewegingen uit andere EU-landen af naar Brussel. We vroegen een plek aan tafel en kregen die uiteindelijk. Onze Vlaamse oudercollega's werden uitgenodigd voor de laatste sessie en kregen anderhalve minuut spreektijd.

De hele korte samenvatting van ons punt daar: Zolang commerciële sociale mediaplatformen niet veilig en geschikt zijn voor kinderen, zouden ze geen toegang mogen hebben tot kinderen (de lange versie staat hier).

Over het rapport

Op 13 juli 2026 kwam het adviesrapport uit dat het expertpanel produceerde. De speech die Von der Leyen gaf bij het ontvangen van het rapport, raakte aan veel zaken waar wij ons met z’n allen in deze mooie ouderbeweging al twee jaar voor inzetten:

“Childhood is a period of extraordinary and delicate brain development. During this stage, our children need time in the real world. Time to play, to build friendships face-to-face, to make mistakes. Time to shape their own identities, their own personalities, before an algorithm shapes them instead. I believe we need to give our children this time.”

Wat dan ook duidelijk in het rapport staat, is dat techbedrijven alleen toegang mogen hebben tot kinderen als zij veilige en leeftijdsgeschikte producten aanbieden (voor wie de details in wil: zie de ‘key recommendation’ bovenaan pagina 19).

Dat zijn de huidige platforms overduidelijk niet. De Europese Commissie concludeerde afgelopen week zelf nog dat Meta-platforms (en eerder ook TikTok) bewust verslavend zijn ontworpen.

En het rapport noemt als niet-leeftijdsgeschikt en risicovol bijvoorbeeld “verslavende en schadelijke elementen als oneindig scrollen, autoplay, aanbevelingsalgoritmes en aanhoudende notificaties” – features die in vrijwel alle grote sociale mediaplatformen zitten. Ook in andere apps trouwens, waaronder games en AI-chatbots, waar de nieuwe regels ook voor moeten gaan gelden. Het totaal van deze productcategorie noemt het expertpanel ‘Social media plus’.

Er moet ‘safety by design’ komen, waarbij platforms eerst zorgen dat hun product veilig en leeftijdsgeschikt is, voordat het op de markt komt voor kinderen.

Waar de verwarring en de verschillende interpretaties ontstaan, is rond de vraag wat platforms in de tussentijd moeten doen. Wat gebeurt er met de accounts van de miljoenen kinderen die nu al op onveilige en ongeschikte platforms zitten?

Tegenstrijdigheden

Wie door het rapport bladert, komt meerdere leeftijden tegen en meerdere restricties, die elkaar soms lijken tegen te spreken. Zo staat er onder andere:

• Pagina 6 – totdat platforms bewijzen dat het veilig is, wordt hun toegang tot kinderen onder de 13 beperkt.
• Pagina 17 – vanaf 3 jaar mogen kinderen al toegang tot ‘sociale media plus’ onder ouderlijk toezicht.
• Pagina 19 – totdat platforms bewezen hebben veilige en leeftijdsgeschikte kenmerken te hebben, mogen ze geen toegang hebben tot minderjarigen (= 18).
• Pagina 47 – vanaf 13 jaar moet de blootstelling aan potentiële schade ‘gelimiteerd’ worden, omdat ze dan in een ‘piek stadium zitten van kwetsbaarheid in hun ontwikkeling’.
• Pagina 107 – vanaf 13 jaar moeten ze toegang kunnen hebben tot ‘leeftijdsgeschikte en veilige sociale media en andere producten’.
• Pagina 110 – adolescenten kunnen alleen toegang hebben tot een ‘sociale media plus’ omgeving die veilig is, en zowel qua content als ontwerp leeftijdsgeschikt.

Welke leeftijd dan?

Het expertpanel pleit voor ontwerp-aanpassingen voor álle minderjarigen. Tegelijkertijd zetten ze de ondergrens op 3 (!) jaar, zolang een ouder toezicht houdt. En stellen ze een EU-minimumleeftijd voor van 13 jaar, die elke lidstaat zelf hoger mag maken.

De leeftijd van 13 jaar hanteren de platforms zelf nu ook al (ook al handhaven ze die niet). Dat het expert panel voor de EU meegaat in deze leeftijd, staat in schril contrast met de conclusies van andere landen, peilingen onder de inwoners van de EU én de wensen van het overgrote deel van de EU-lidstaten.

Steeds meer landen die een minimumleeftijd invoeren, concluderen dat deze platforms in hun huidige vorm niet geschikt zijn voor kinderen jonger dan 16 jaar. 60 tot 90 procent van de inwoners van EU-landen steunt een minimumleeftijd van 16. En van de 22 EU-lidstaten die een minimumleeftijd voor huidige platforms noemen, willen – op drie na – alle landen die ophogen naar 15 of 16 jaar (zie pagina 6-7 van deze briefing voor de volledige lijst). 

Safety by design: een nieuw soort sociale media

Wat duidelijk is, is dat al deze geadviseerde leeftijdsgrenzen uitgaan van een nieuw soort sociale media, die dus wél veilig en geschikt voor minderjarigen zijn ontworpen.

Onze conclusie: zolang die er er niet zijn, is een product recall nodig. Elk ander product wat voor kinderen op de markt komt, moet voldoen aan veiligheidseisen. Als blijkt dat het schadelijk of ongeschikt is, wordt het teruggeroepen totdat het veilig is. Sociale media zouden geen uitzondering mogen zijn.

De Europese Commissie komt in september 2026 met maatregelen. Die moeten dan nog goedgekeurd worden door zowel de lidstaten als het Europees Parlement. Techbedrijven verdienen miljarden aan de aandacht van kinderen, dus platformaanpassingen afdwingen zal niet zonder slag of stoot gaan.

Als ouders van kinderen en tieners hebben we die tijd niet. Maar we hebben wel het Ouderpact. Daarmee stellen we voor al meer dan 75.000 kinderen de smartphone en sociale media uit.

Dankzij vele honderden SVO-vrijwilligers zijn op meer dan driekwart van alle basisscholen in Nederland ouders bezig met uitstellen. Als ouderbeweging willen we normverandering. En los van welke beleidsverandering dan ook, blijft de kracht van ouders die samen optrekken ongekend groot.